Jaar van de bij 
2012 is uitgeroepen door KNNV, Bijenstichting, NBV, EIS Nederland en IVN tot het jaar van de bij. Steeds meer bijen staan onder druk en gaan in aantal sterk achteruit. Tijd om meer aandacht te besteden aan de bij.


Pluimvoetbij

Ik wil graag mijn steentje bijdragen, middels het ontwikkelen van educatieve producten over (wilde) bijen. Ik hoop met mijn illustraties u enthousiast te krijgen voor de (wilde) bijen. Als u zich een klein beetje verdiept in bijen dan gaat er een wereld voor u open. Zo kunnen honingbijen door middel van een rondedans en een kwispeldans precies aan de andere bijen vertellen waar ze nectar kunnen vinden.

Herkenningskaart / zoekaart Wilde bijen en  Hommels
Op de herkenningskaarten staan gedetailleerde illustraties van algemeen voorkomende bijen en hommels van Nederland, tot in detail geïllustreerd door Jasper de Ruiter. Met deze kaarten kunt u op een laagdrempelige manier de bijen en hommels in uw directe omgeving in één oogopslag leren herkennen. Op de achterzijde van de kaart vindt u meer informatie over de leefwijze van bijen en hommels. Hommels vallen ook onder de wilde bijen, maar zijn uiterlijk toch zo verschillend dat de hommels op een aparte kaart zijn opgenomen.  De A-4 kaarten zijn geplastificeerd en daardoor bestand tegen regen en ze kreuken minder snel.


Bestel hier de herkenningskaart / zoekkaart Wilde bijen



Bestel hier de herkenningskaart / zoekkaart hommels

Wilde bijen in Nederland
In Nederland leven meer dan 300 bijensoorten, waaronder ruim 20 hommels. De meest bekende bij is de honingbij. De honingbij speelt een belangrijke rol bij de bestuiving van planten, bomen en struiken. Kenmerkend van de honingbij is dat hij in een kolonie leeft (bijenvolk) en de leverancier is van honing, bijenwas en koninginnengelei. In een bijenvolk heb je één koningin en duizenden werksters en honderden darren (de mannetjes).
Naast de honingbij heb je ook de wilde solitair levende bijen. Deze bijen leven dus niet in een volk.


 
Dikkopbloedbij

Waar nestelen wilde bijen?
Vele wilde bijen nestelen in de grond, waar de bodem open is. Dat kan zijn in open bodem onder bladeren, tussen gras of op kale zanderige plekken. Belangrijk is wel dat er voldoende bloeiende planten in de directe omgeving aanwezig zijn. Ook in de grond tussen de stenen kunnen bijen nesten maken. De nesten zijn te herkenen aan kleine hoopjes zand tussen de tegels.
Een andere groep bijen nestelt boven de grond in holtes van afgestorven planten, in gaten in dood hout of in gaten en spleten van muren.

Bijenhotels
Steeds meer natuurlijke holtes verdwijnen voor bijen. Zo worden afgestorven planten gesnoeid, dood hout wordt verwijderd en oude schuurtjes met verweerde planken en met veel gaten en kieren tussen de stenen worden afgebroken. Om bijen toch nestgelegenheid aan te bieden kunnen we bijenhotels maken. Door verschillende materialen te gebruiken creëer je voor verschillende soorten bijen nestgelegenheid. Let op. Zorg wel voor veel bloeide planten in de directe omgeving.

Bouwtekening Bijenhotel
Een bijenhotel is eigenlijk een verzameling van rietstengels, bamboestokjes en hout- en steenblokken met verschillende diameter in boorgaten. Dat alles gestapeld in een raamwerk van planken, stenen en balken. Zie foto en bouwtekening bijenhotel.

Bouwtekening bijenhotel

 

Koekoeksbijen
Verschillende soorten wilde bijen bouwen geen nest en kennen geen broedzorg. Zij leggen hun eitjes bij andere bijen in hun nest. Vergelijkbaar met het gedrag van de Koekoek. Koekoeksbijen zijn niet afhankelijk van stuifmeel, maar van de aanwezigheid van andere bijensoorten. Er moeten dus eerst andere bijen aanwezig zijn voordat de koekoeksbijen arriveren.

Overwintering
Als larve of als pop overwinteren de meeste wilde bijen. Ze doen dat in hun oorspronkelijke nestplaats in kleine holtes van afgestorven planten, rietstengels, in hout en in muren of in de grond. Vooral rommelhoekjes met puin, afgestorven planten en doodhout herbergen vele overwinteringsplekjes voor bijen.

Bijenvriendelijke tuin
Wilt u veel bijen naar uw tuin trekken, dan is het belangrijk dat er veel bloeiende planten (drachtplanten) aanwezig zijn, dat er nestgelegenheid is en dat de bijen kunnen schuilen. Nestgelegenheid kunt u aanbieden in de vorm van een bijenhotel, afgestorven plantenresten, maar ook door stukjes kale grond in de tuin te hebben.